Citi Research ekibi, 2026’nın ikinci yarısı ve sonrası için emtia piyasalarını etkileyebilecek potansiyel aşırı risk senaryolarını içeren bir rapor yayımladı.
Eric G. Lee liderliğindeki ekip tarafından hazırlanan raporda; jeopolitik, iklimsel ve teknolojik gelişmelerin bileşimiyle piyasalarda “siyah kuğu” olarak adlandırılan öngörülmesi zor olayların on yılda bir yaşanan durumlar olmaktan çıkıp sürekli bir gerçekliğe dönüştüğü belirtildi.
Çalışmada, ortaya çıkabilecek fiyat şoklarının geleneksel arz ve talep analizi çerçevelerini etkisiz kılacak boyuta ulaşabileceği vurgulandı.
Raporda yer alan senaryoların temel tahminler olmadığı, gerçekleşmesi halinde yüksek etki yaratabilecek aşırı risk senaryoları olarak kurgulandığı aktarıldı.
2020 yılından bu yana pandemi, Rusya-Ukrayna savaşı, ticaret savaşları, merkez bankalarının altın alımları ve Orta Doğu’daki çatışmaların emtia piyasalarında benzeri görülmemiş bir aşırı olay yoğunluğuna yol açtığı kaydedildi.
ABD-İRAN GEİRLİMİ VE PETROL PİYASASI
Citi, olasılığını düşük olarak değerlendirmekle birlikte en yüksek etkiye sahip senaryo olarak ABD ve İran arasındaki gerilimin çok yıllı bir arz krizine dönüşmesini gösterdi. Haziran 2025’teki “12 Gün Savaşı’”ndan Temmuz 2026’daki yeni askeri tırmanışa kadar geçen süreçte petrol fiyatlarında sert dalgalanmalar yaşandığı hatırlatıldı.
Çatışmaların Körfez’deki enerji altyapısına sıçraması ve Hürmüz Boğazı’nın uzun süreli kapanması durumunda küresel piyasada günlük 5 ila 10 milyon varil arz açığı oluşabileceği ifade edildi. Böyle bir senaryoda petrol fiyatlarının %100 ile %200 arasında artarak varil başına 200 doların üzerine çıkabileceği hesaplandı.
RUSYA-UKRAYNA HATTI VE DOĞAL GAZ RİSKİ
Rusya’nın enerji ihracatına uygulanabilecek daha sıkı kısıtlamaların doğal gaz piyasası üzerindeki etkisinin ham petrole kıyasla daha fazla olacağı öngörüldü.
Rusya’nın 2025 yılında ihraç ettiği 44 milyar metreküplük sıvılaştırılmış doğal gazın (LNG) küresel arzın %7’sini oluşturduğu belirtildi. Olası bir küresel LNG yasağının yıllık 30 milyar metreküpten fazla arzın yön değiştirmesini gerektireceği, ancak taşıma ve sözleşme kısıtlamaları nedeniyle piyasada önemli bir açık oluşacağı kaydedildi.
ALTIN İLK DÜŞECEK SONRA FIRLAYACAK
Altın tarafında ise kısa vadede %15 ila %20’lik bir düşüş riski bulunsa da, orta ve uzun vadede merkez bankası alımları ve küresel kaygılarla ons fiyatının 6.000 dolara kadar yükselebileceği öngörüldü.
Hükümetlerin stratejik maden stoku oluşturma yarışına girmesi halinde bakır fiyatlarının ton başına 20.000 doları aşabileceği ifade edildi. Bakır stoklarının üç aya çıkarılması için iki yıl içinde yaklaşık 4 milyon ton bakır biriktirilmesi gerektiği ve bunun fiyatları 23.000 dolara kadar çekebileceği hesaplandı.
İKLİM ŞOKLARI VE YAPAY ZEKA ETKİSİ
Aşırı El Niño olayının gerçekleşme olasılığının %81’e yükseldiği ve bu durumun Kakao fiyatlarını yeniden ton başına 10.000 dolar seviyesine çıkarabileceği belirtildi.
Yapay zeka altyapısının genişlemesinin ise elektrik ve bakır talebini artırdığı, muhtemel bir balon patlaması veya büyüme sürecinin emtia piyasalarında iki yönlü dalgalanmaları tetikleyebileceği raporda yer aldı.
*BU HABERDE YER ALAN İFADELER YATIRIM TAVSİYESİ DEĞİLDİR.
Jeopolitik risklerin yanı sıra iklim ve teknoloji kaynaklı gelişmelerin de emtia fiyatlarını bu kadar sert etkileyebilmesi gerçekten düşündürücü. Özellikle altın ve petrol tarafında yatırımcıların sadece geçmiş verilere bakarak hareket etmemesi gerektiğini gösteren önemli bir rapor.